Thương mại điện tử Việt Nam: Tăng trưởng ấn tượng, hướng tới mốc 45 tỷ USD năm 2025
1. Sự bùng nổ của thương mại điện tử trong một thập kỷ qua
Năm 2014, doanh số thương mại điện tử B2C Việt Nam chỉ đạt 2,97 tỷ USD. Tuy nhiên, đến hết năm 2024, con số này đã tăng lên hơn 25 tỷ USD, chiếm khoảng 9% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng cả nước. Hơn 60% dân số đã tham gia vào hoạt động mua sắm trực tuyến.
Theo Bộ Công Thương, thương mại điện tử tại Việt Nam đã trở thành một hình thức kinh doanh phổ biến và có sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Dù đối mặt với nhiều thách thức, ngành này vẫn duy trì mức tăng trưởng ấn tượng, đóng góp đáng kể vào nền kinh tế số.
2. Tăng trưởng ấn tượng qua từng giai đoạn
Giai đoạn 2016 – 2020: Tốc độ tăng trưởng ổn định
- Trong bối cảnh nhiều quốc gia phát triển chứng kiến sự chững lại, thương mại điện tử Việt Nam vẫn duy trì mức tăng trưởng trung bình 24%/năm.
- Đến năm 2020, doanh thu bán lẻ trực tuyến đạt 11,8 tỷ USD, chiếm 5,5% tổng doanh thu bán lẻ cả nước.
- Số lượng người tiêu dùng trực tuyến đạt 49 triệu, với mức chi tiêu trung bình 240 USD/người.
Giai đoạn 2021 – 2024: Bứt phá mạnh mẽ
- Trong giai đoạn cao điểm của đại dịch Covid-19, thương mại điện tử là lĩnh vực duy nhất ghi nhận mức tăng trưởng hai con số, đạt 18%.
- Năm 2024, tổng giao dịch trên bốn sàn thương mại điện tử lớn nhất (Shopee, Lazada, TikTok Shop, Tiki) đạt 13,8 tỷ USD, tăng 40% so với 2023.
- Xu hướng mua sắm trực tuyến lan rộng không chỉ tại các thành phố lớn như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh mà còn ở nhiều tỉnh thành trên cả nước.
3. Xu hướng mới trong thương mại điện tử
Sự bùng nổ của livestream bán hàng
- Từ năm 2024, livestream bán hàng đã trở thành một kênh mua sắm phổ biến, đặc biệt với giới trẻ.
- Sự kiện Online Friday 2024 ghi nhận gần 4.750 video hưởng ứng trên TikTok và hơn 900 phiên livestream bán hàng.
- Tổng số lượt xem hashtag #OnlineFriday và #TuHaoHangViet đạt 1,8 tỷ.
Ngành hàng phát triển mạnh
- Dịp Tết 2025, các mặt hàng bán chạy trên sàn thương mại điện tử gồm thời trang, sản phẩm làm đẹp, quà tặng Tết.
- Chỉ trong một tháng (20/12/2024 – 19/1/2025), người Việt đã chi 189,6 tỷ đồng để mua áo dài trên Shopee và TikTok Shop.
4. Dự báo 2025: Hướng đến 45 tỷ USD
Dù mạng lưới bán lẻ truyền thống tại Việt Nam vẫn rất rộng lớn, với 1,4 triệu cửa hàng tạp hóa và hơn 9.000 chợ chiếm 75% thị phần, nhưng thương mại điện tử đang nhanh chóng tái định hình thói quen tiêu dùng.
- Dự kiến năm 2025, quy mô thị trường thương mại điện tử sẽ đạt 45 tỷ USD.
- Việt Nam là một trong những thị trường hấp dẫn nhất khu vực với dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa nhanh và tỷ lệ sử dụng Internet cao.
- Tăng trưởng thương mại điện tử Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục đứng đầu khu vực Đông Nam Á.
5. Thách thức và cơ hội cho doanh nghiệp
- Một khảo sát từ Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo cho thấy hơn 66% nhà bán hàng quy mô nhỏ và vừa chưa sử dụng livestream do thiếu hiểu biết về cách vận hành hoặc thiếu nguồn lực.
- Tuy nhiên, 100% nhà bán hàng được khảo sát đều có kế hoạch mở rộng kênh bán trực tuyến như TikTok Shop, Shopee, Facebook.
- Các doanh nghiệp cần chủ động đón đầu xu hướng tiêu dùng, tận dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao.
- Cần đặc biệt lưu ý đến nguồn gốc sản phẩm và các quy định chặt chẽ từ nền tảng thương mại điện tử khi phát trực tiếp.
6. Kết luận
Thương mại điện tử tại Việt Nam đang có bước phát triển mạnh mẽ, từ việc tăng trưởng về quy mô đến việc mở rộng các kênh bán hàng mới như livestream. Với tốc độ tăng trưởng 18-25% mỗi năm, ngành này tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế số. Các doanh nghiệp cần nhanh chóng thích nghi để không bị tụt lại trong cuộc đua phát triển.